Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi)
Boyun fıtığı, boyun omurları arasında bulunan disk materyalinin (yastıkçıkların) yaşlanma veya travma sonucunda yırtılması, parçalanması ve kanal içine doğru yer değiştirmesi neticesinde omurilik ve sinir köklerine bası yapması durumudur.
Boyun Fıtığı Kimlerde Görülür?
Erişkinlerin hemen hepsi yaşamlarında en az bir kez şiddetli boyun ağrısı veya tutulması yaşarlar. Her boyun ağrısı boyun fıtığı anlamını taşımaz. Boyun fıtığı genelde orta yaşlı erişkinlerde görülen bir rahatsızlıktır. Boyun fıtığına yakalanmayı artıran risk faktörlerinin bilinmesi önemlidir.
Risk Faktörleri Nelerdir?
Yaşa bağlı olarak disklerde bozulma.
Trafik kazası, çarpma gibi nedenlerle oluşan travmalar.
Ağır kaldırma.
Sürekli uygunsuz boyun pozisyonunda çalışma (örneğin; sürekli bilgisayar kullanımı) ve hareketsizlik.
Sigara içme.
Boyun Fıtığından Nasıl Korunulur? Riskli Pozisyonlar ve Hareketler Nelerdir?
Boyun ağrılarının çoğunluğu boyun kaslarının kuvvetsizliğinden, veya eklem ve kemiklerin bozukluğundan meydana gelir. Çoğu zamanda omuzdan kaynaklanan ağrılar boyun fıtığı ile karışabilir. Boyun fıtıklarından korunmada boyun kaslarının kuvvetlendirilmesi önemli yer tutar. Birkaç egzersiz ile boyun kaslarını kuvvetlendirmek mümkündür. Ayrıca uyku esnasında kalp problemi yok ise çok yüksek olmayan orta sertlikte veya yumuşak yastikların kullanılması faydalı olacaktır. Boyun sırt üstü yatarken omuzlar ile aynı hizada olmalı ve boynun öne ve arkaya aşırı eğilmesinden kaçınılmalıdır. Sürekli bilgisayar kullanılıyor ise monitörlerin baş hizasında kullanılması ağrıları azaltabilir.
Boyun Fıtığının Belirtileri Nelerdir?
Aşağıdaki belirtilerin sadece bir tanesi görülebileceği gibi birden fazla belirti bir arada olabilir.
Boyun ağrısı veya omuz ağrısı (ağrı gece uyutmayabilir).
Enseden başa yayılan ağrı.
Bir ya da iki kolda huzursuzluk hissi.
Bir ya da iki kolda şiddetli ağrı, sızlama.
Bir ya da iki kolda veya ellerde kuvvetsizlik. Örneğin, ele alınan bardak gibi cisimlerin düşürülmesi.
Bir ya da iki kolda uyuşma veya keçeleşme.
Boyun Fıtığının Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Başlangıç Safhası
Boyun fıtığın tedavisi fıtıklaşmanın, yani disk dediğimiz elastiki maddenin kola giden sinirlere ve omuriliğe yaptığı basının derecesine bağlıdır. Eğer sadece makul derecede boyun veya kol ağrısı mevcut, herhangi bir uyuşukluk, güç kaybı, hareket kısıtlılığı yoksa boyun fıtığı başlangıç safhasında demektir. Bu halde hastaya analjezikler, non steroid antiinflamatuar ilaçlar ve kas gevşetici ilaçlar verilebilir. Yatak istirahati ve boyunu zorlayacak hareketlerden kaçınması önerilir. Hastaya yapılacak öneriler şunlardır:
İdrar ya da dışkılama kontrolünün bozulması gibi belirtileri vardır.
Baş dönmesi, yürürken dengesizlik.
Hasta iki üç kiloyu aşan ağırlık kaldırmamalı
Kısa süreli boyunluk kullanmalı
Yatakta kalp hastalığı yok ise alçak ve yumuşak bir yastık kullanmalı
Günlük boyun kaslarını güçlendirici egzersizler yapmalı
Hastaya boynunu daima sıcak tutması, açık pencere veya havalandırma önünde durmamalı
Boyun ve kol ağrısı olan hastalar mutlaka stresten kaçınmalıdır. Stres ağrıyı arttırmak yanında boyun fıtığının ilerlemesine de yol açabilir.
Uzun süre bilgisayar başında veya televizyon başında uygunsuz durulmamalı.